نویسنده:سرو خانزادیان و ترجمه:نورایر مهرابیان
برگ سبزی تحفه درویش
چنانچه از هر یک از ارمنیان درباره مانائی و ماندگاری ملت ارمن سئوال شود بی تردید پاسخ فرهنگ خواهد بود.ملت ارمن با وجود قرون متمادی محرومیت از حاکمیت ملی مسائل مربوط به امنیت ،حفاظت و پیشرفت مردم را از طریق اموزش و،فرهنگ و ارزش های معنوی حل نموده است.در نتیجه در دوره های مختلف تاریخی در اقصی نقاط سرزمین کوهستانی ارمنستان شهرهای در حال توسعه به تدریج به مراکز فرهنگ و ارزش های معنوی تبدیل شده اند.شوشی شهری که در محلی صخره ای غیر قابل دسترس قرار دارد از زمان های دور یکی از پایگاه های مهم شاهزادگان ارمنی بوده است.قدیمی ترین سنگ قبرهای موجود در شوشی شهادت میدهند که این منطقه مسکونی از قرون هشتم و نهم مهد شکل گیری فرهنگ ارمنی و ارزش های مسیحی بوده است و از همان زمان ها نیز به عنوان قلعه ای دارای جایگاهی والا در میانکوهی واقع در میان رودهای کور و ارس در کانون توجه متجاوزان قرار داشته است.